Vietnam Ulusal Bağımsızlık Savaşı (bölüm 1)

1 Mayıs 1975 günü, Vietnam Ordusu Vietkong birlikleriyle birlikte Saygon’a girdi ve dünyanın süper gücü ABD’yi bozguna uğratan son noktayı koydu. ABD Ordusu, savaşmak için getirdiği hava ve deniz araçlarının tümünü bu kez kaçmak için kullandı ve Vietnam’da tarihinin en büyük askeri yenilgisini aldı. 1 Mayıs 1975, 20.yüzyılda Türk Kurtuluş Savaşı’yla başlayan ulusal bağımsızlık savaşlarının doruk noktasıdır ve yoksul bir ulusun birliğini sağlaması durumunda neleri başaracağını gösteren evrensel bir utkudur (zaferdir). Alttaki yazıyı, Vietnam halkının yüz yıl süren ulusal bağımsızlık savaşımına (mücadelesine) saygımızı göstermek için yayınlıyoruz.

Acılı Geçmiş

Çinhindi yarımadasının doğusunda yüzde 80’i dağlık olan doğayla çetin bir savaşım içindeki bu ülkenin, neden bu kadar acılı bir tarihe sahip olduğu hep sorulmuştur. Vietnam Devrimi; tarih boyu biriken acıların bir sonucu, uzun yüzyıllara yayılan sabırlı katlanışın dışa vurumu ve destansı bir karşı çıkıştır.

Vietnam Savaşı
Vietnam Savaşı

Yoksul bir ulusun, dünyanın bilinen bütün teknolojik güçlerine karşı gösterdiği toplumsal direnç ve savunma gücünü, bunun dışında açıklamak olası değildir.

İşgaller ve Mücadeleler Tarihi

Vietnam’ı önce Çinliler boyunduruk altına aldı. Onbeş yüzyıl süren tutsaklık, doğal olarak Vietnam halkı üzerinde kalıcı etkiler yaptı.

Vietnamlılar M.S.939-1428 arasında güçlü merkezi bir krallık kurdu. 15.Yüzyılda yeniden başlayan Çin baskısı, kısa bir süre sonra, bir daha gelmemek üzere yerini Avrupalılar’a bıraktı.

1535 yılında, 16.yüzyılın yenilmez armadası Portekizliler geldi. Onları kısa aralıklarla İngilizler ve Hollandalılar izledi. 1859 yılında asker çıkarmaya başlayan ve Vietnam üzerindeki egemenliğini tam olarak 1883’de kuran Fransızlar ise 18.yüzyılın ortalarında gelmeye başladı.

Ulusçu Devinimler

Başka sömürge ülkelerde olduğu gibi Vietnam’da da ilk ulusçu eğilimler 19.yüzyıl sonu ile 20.yüzyıl başlarında ortaya çıkmaya başladı. Fransız eğitimi almış aydınlar, orta sınıf temsilcileri ve öğretmenler bu eğilimlerin öncülüğünü yaptılar.

19.Yüzyılın ulusçuları, sömürgeciliği ve ona karşı verilecek savaşımın yöntemlerini bilmiyorlardı. Kurulması gereken yeni düzen konusundaki tutarlı bir düşünceleri yoktu. Düşünce ve davranışlarında Batının etkisinden tam olarak kurtulamıyorlardı. Aydınların bir bölümü sömürgeci çemberin kendiliğinden kalkacağını ve Fransızların Vietnam’a 1789 ruhunu getireceğine inanıyordu.

Yetersiz Önderlik

Vietnam’da işgalcilere karşı sürekli savaşımı ve devrimci özü kazandıran ilk önder, Phan Boi Chau’dur. Aydın bir aileden gelen ve Batı eğitimiyle yetişen Phan Boi Chau, Vietnam’ın geleceği için içerde ve dışarda çalışan devrimcilerin tümüne esin kaynağı oldu. Sömürgeci güçlere karşı durmaksızın sürdürdüğü etkili savaşım, onu, halk katında bir efsane haline getirmişti.

Ancak, politik ünüyle, ulusal bağımsızlık ve anti-emperyalist savaşım bilinci ters orantılıydı. Önce, iki arkadaşıyla birlikte Japonya’ya gitti. Vietnam’ın Japonların yardımıyla kurtulacağına inanıyordu. Japonya’da öğrenim gören Vietnamlılardan bir ordu oluşturacak ve bu orduyu Vietnam’a gönderecekti.

1908 yılında Doğu Asya Birliği adıyla bir örgüt kurdu. Bir süre sonra Çin’e gitti. Çin devrimcilerine; Vietnam’ın kurtuluşu için yardım etmelerini, kurtuluştan sonra da Vietnam’ın Çin tarafından üs olarak kullanılmasını önermişti. Chau, Vietnamlı aydınların başlıca görevinin; seçkin Vietnamlılar kesimiyle Fransa’daki ilerici kamuoyu arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi olduğunu söylüyor ve bunu stratejik bir saptama olarak ulusal devinime öneriyordu.

Ulusal Devrim Partisi

1927 Yılında Vietnam Ulusal Devrim Partisi kuruldu. Önceki dönemlere göre bağımsızlığı daha çok öne çıkaran bu parti, terör ağırlıklı eylemlere girişti. Hazırlıksız şiddet, ayrılık ve kopmaları getirdi. Parti içinde, birbirlerinin başarısızlığından güç almaya çalışan ılımlılar ve sertlik yanlıları olarak iki küme oluştu.

Girişilen hemen tüm eylemler şiddetle bastırıldı. Son olarak 1930 Şubat’ında, Kuzey garnizonunda başlatılan ayaklanma başarılı olmadı ve Ulusal Devrim Partisi’nin kadroları dağılmaya başladı. Bunların bir bölümü çatışmalarda öldü, bir bölümü de kurşuna dizildi. Ölüme mahkum olanlar sömürge yönetimi ve Fransız gazetelerinin bile saygısını kazanan bir soğukkanlılık içinde öldüler.

Komünist Parti ve Ho Şi Minh

Ulusal Devrim Partisi’nin kadroları saf dışı bırakıldığı günlerde Komünistler ortaya çıktı. O güne dek ismi pek duyulmamış olan Nguyen Ai Quoc’un (sonradan Ho Şi Minh adını alacaktır) 1930 Şubat’ında Çinhindi Komünist Partisi’ni kurdu. Benzer yöntemlerle savaşım veren Komünist Parti, Ulusal Devrim Partisi’nden aldığı kadrolarla, ülkenin içinde bulunduğu karışık durumdan yararlanarak hızla büyüdü.

Ho Şi Minh
Ho Şi Minh

Komünist Parti, yeni baskı uygulamaları ve pirinç zammına tepki gösteren kitleleri, eyleme çekmekte başarılı oldu ve 12 Eylül 1930’da Kuzey Vietnam’da köylüleri ayaklandırdı.

Kaynak: Metin AYDOĞAN (http://www.guncelmeydan.com/).

Related Posts

Vietnam Mekong Deltası genel bilgiler

Mekong Deltası, Güneydoğu Vietnam'da Mekong Nehri'nin bolgedir dokuldugu Denizi'ne Kollar Güney Cin halinde. Yaklasik 39.000 Sahib km²lik yuzolcumune ...

Uzakdoğu – Ho Chi Minh City , Vietnam

Ho Chi Minh City eski adıyla Saigon, Vietnam’ın en büyük kenti. Adını, ülkeyi bağımsızlığa kavuşturan ünlü lider Ho Chi Minh’den alıyor. Önce Fransızl...

Bình luận